Kontakt

Urząd Miejski w Mszczonowie
Plac Piłsudskiego 1, 96-320 Mszczonów
centrala: +48 46 858 28 20
e-mail: urzad.miejski@mszczonow.pl

Kalendarz

1.12.2021

Imieniny

Edmunda, Blanki, Natalii

Wyszukiwarka

Nawigacja

Treść strony

  • -

Pamięć wiecznie żywa… Ku czci ofiar tragicznego pożaru spichrza

Aż  66 lat trzeba było czekać na godne uczczenie ofiar tragicznego pożaru spichrza, do jakiego doszło w Osuchowie 26 września 1948 roku. Na terenie okalającym osuchowską  świątynię  stanął głaz z pamiątkową płytą, na której wyryte zostały nazwiska wszystkich zidentyfikowanych osób, jakie straciły życie w tamtym tragicznym wydarzeniu. Poświęcenia monumentu dokonał w niedzielę  26 października proboszcz Parafii Osuchów ks. kanonik Jerzy Witkowski. W uroczystości, poprzedzonej Mszą  Świętą, jaka odprawiona została w intencji spalonych, wzięli m.in. udział: burmistrz Mszczonowa Józef Grzegorz Kurek, wiceprzewodniczący rady Miejskiej Marek Zientek, radna Rady Miejskiej Barbara Gryglewska, radna Rady Powiatu Beata Sznajder, radny RM Jerzy Siniarski, prezes Mszczonowskiego Stowarzyszenia Historycznego Marek Wardak i wiceprezes MSH Piotr Dymecki. Podczas uroczystości nie zabrakło oczywiście przedstawicieli OSP Osuchów wraz z pocztem sztandarowym, a także  uczniów i nauczycieli Zespołu Szkół Publicznych w Osuchowie wraz z dyrektor Urszulą Gowin oraz  nauczycielem historii Bogdanem Kierzkowskim, który zainicjował prace na rzecz należytego udokumentowania  pożaru oraz działania na rzecz godnego upamiętnienia jego wszystkich ofiar.

Pomnik  postawiono z inicjatywy władz samorządowych gminy, grona pedagogicznego Zespołu Szkół w Osuchowie, a także samych  osuchowian  oraz mieszkańców okolicznych miejscowości. W prace na rzecz  postawienia  monumentu  zaangażowane także było Mszczonowskie Stowarzyszenie Historyczne i Grupa Rekonstrukcji Historycznej STRZELCY 31 pSK, którego członkowie w 2012 roku, przeprowadzili kwestę  na rzecz sfinansowania budowy pomnika.  Jednak datki  złożone przez osuchowian pokryły jedynie część faktycznych kosztów budowy, Resztę dołożył samorząd gminny i sponsorzy.

Uroczystości poświęcenia pamiątkowego głazu i tablicy z wyrytymi nazwiskami zidentyfikowanych ofiar pożaru  miały niezwykle nastrojowy i godny przebieg. Odbywały się w zimny i pochmurny dzień, który potęgował  nostalgiczny klimat wydarzenia. Gdy wszystko już się zakończyło, ale uczestnicy Mszy i uroczystości wciąż  stali jeszcze przy pomniku nagle zza chmur zaczęły przebijać   radosne i  ciepłe promienie słoneczne. Wyglądało to tak, jakby niebo podziękowało za ten piękny gest, uczyniony przez osuchowian dla przodków, którzy tak długo czekali na godne upamiętnienie. W tym słonecznym blasku jakże inaczej zaczęły wyglądać  znicze postawione przed chwilą  przez młodzież szkolną  i strażaków. Warto dodać, że znicze pojawiały się  przy pomniku stopniowo. Po każdym wyczytanym przez dyrektor Gowin nazwisku tragicznie zmarłego w pożarze uczeń lub uczennica osuchowskiego ZSP dostawiali kolejne światło. Trzy kolejne znicze postawiono ku czci niezidentyfikowanych ofiar. Trudno ustalić ile osób dokładnie straciło  życie w pożarze. Niestety informacje na temat ilości ofiar są  bardzo rozbieżne. Pan Józef Woźnicki utrzymuje, że  zginęły 22 osoby. W jednym z artykułów zamieszczonych stosunkowo niedawno w Życiu Żyrardowa padła liczba 33 spalonych.   Ryszard Swaczyński wraz z Jarosławem Dębskim, powołującym się na  zapisy ze strażackiej kroniki z Żyrardowa – wspominają  o 38 osobach. Przywoływana przez Bogdana Kierzkowskiego – Jadwiga Popławska w swoich wspomnieniach podała  kiedyś liczbę  40 tragicznie zmarłych. Wymieniony  już wcześniej Jarosław Dębski stwierdził, że trzeba też  pamiętać o tym, iż  przed laty mieszkańcy Osuchowa  mówili wręcz, że w pożarze zginęło ponad 50 osób, ale ówczesne władze państwa, aby uniknąć żałoby narodowej, zaniżyły listę  ofiar do 49. Trudno w tej chwili orzec kto ma rację. Nie zachowały się dokumenty, które jednoznacznie wskazywałyby ilu dokładnie uczestników nieszczęsnej zabawy oddało życie w płomieniach gorejącego spichrza. Przedstawicielom MSH  i Zespołu Szkół udało się potwierdzić  jedynie 25 nazwisk ofiar i właśnie one   zostały  umieszczone na pomniku. Większość zebranych danych członkowie MSH potwierdzili  ponadto w mszczonowskim USC, gdzie przechowywane są  „akty zejść” (także te z roku  1948).  Ostatecznie na pamiątkowej tablicy,  umieszczonej na pomniku wyryto następującą treść.

PAMIĘCI OFIAR

TRAGICZNEGO POŻARU SPICHRZA,

DO JAKIEGO DOSZŁO W DNIU 26.09.1948 ROKU

TABLICĘ  TĘ  POŚWIĘCAJĄ

POTOMNI

 

wrzesień 2014 r.

* * *

W pożarze zginęli ŚP:

1. Marian Arak  lat 17

2. Zofia Arak lat 37

3. Walentyna Banasiak lat 18

4. Ryszard Brewiński lat 18

5. Stanisława Cegiełka lat 18

6. Edward Dębski 18 – strażak

7. Anna Dymitrowicz lat 19

8. Antoni  Grzegułka

9. Kazimierz Grzegułka

10. Genowefa Jankowska lat 25

11. Mieczysław Lewandowski lat 17 – strażak 

12. Antoni Machałowski

13. Henryk Machałowski

14. Kazimierz Machałowski lat 30

15. Henryk Nalej lat 27

16. Konstanty Nowacki  lat 22

17. Piotr Olborski lat 20

18. Zygmunt Pawlak lat17

19. Andrzej Strojczyk lat 18

20. Krystyna Strojczyk lat 17

21. Szczepan Wacławski  lat 17

22. Zagórski

23. Stanisław Zgórzak lat 40

24. Stanisław Zgórzak lat 16 

25. Stanisława Zgórzak lat 22

oraz inni, których nazwisk nie udało się ustalić.

            Wokół pomnika w białym betonie zamurowanych zostało 25 pełnych kamieni- otoczaków, symbolizujących 25 zidentyfikowanych ofiar pożaru. Kolejne trzy kamienie są  uszkodzone/postrzępione. Te symbolizują ofiary  niezidentyfikowane. 

Wspomnienia na temat spalonych odczytał w trakcie uroczystości poświęcenia pomnika były uczeń ZSP Osuchów, lektor i zarazem członek GRH  Mszczonów – Kamil Dębski. Wszystkim zasłużonym dla  powstanie pomnika dziękował publicznie wiceprzewodniczący Rady Miejskiej, a jednocześnie miejscowy radny -  Marek  Zientek. Do tych podziękowań przyłączyła się też  radna Barbara Gryglewska, która niezwykle mocno zaangażowała się  w sprawę budowy pomnika i osobiście koordynowała  czynności związane z jego postawieniem. Przemawiając do zebranych wymieniła ona wiele osób, które zasłużyły się dla tego dzieła. Wśród wymienionych znaleźli się: ks. kanonik Jerzy Witkowski, burmistrz Józef Grzegorz Kurek, członkowie Rady Miejskiej waz z jej przewodniczącymi Łukaszem Koperskim i Markiem Zientkiem, dyrektor szkoły Urszula Gowin, historyk Bogdan Kierzkowski, wiceprezes MSH Piotr Dymecki, kierownik ZGKiM w Mszczonowie Bogdan Federowicz, a także sponsorzy- dyrektor generalny firmy Interstone i  Art-  Stone – Wiesław Sordyl, a także przedstawiciele firmy  – Rafał Sordyl i  Karina Hłąd – Sordyl (ofiarodawcy tablicy marmurowej na pomnik),   Maciej Wierzbicki – Firma Kamieniarska AD ( oszlifowanie kamienia, na którym przytwierdzono tablicę  pamiątkową), Roman Chmielak  - Firma Liternictwo Nagrobkowe w Grabcach Józefpolskich (wykucie treści  tablicy pamiątkowej). Beata Sznajder – dyrektor Gminnego Centrum Informacji w Mszczonowie (wsparcie merytoryczne w kwestiach związanych z przygotowaniem tablicy pamiątkowej).

Mateusz Milczarek    

  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -
  • -

« Wstecz

Newsletter

Aby otrzymywać najświeższe informacje dopisz się do naszego newslettera.

Licznik odwiedzin

7849671

Baner

Współpraca

Dane kontaktowe

Urząd Miejski w Mszczonowie
Plac Piłsudskiego 1, 96-320 Mszczonów

18° 47' 57" N 53° 13' 80" E

pokaż na mapie
centrala: +48 46 858 28 20

Sekretariat Burmistrza
tel.: 46 858 28 40, fax: 46 858 28 43

e-mail: urzad.miejski@mszczonow.pl
Poniedziałek 8.00 - 16.00
Wtorek 8.00 - 16.00
Środa 8.00 - 16.00
Czwartek 8.00 - 16.00
Piątek 8.00 - 16.00
w górę
Copyright © 2009 - 2011 - Gmina Mszczonów.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
baner toplayer
Komunikat